رتبه ایران در آلودگی هوا
رتبه سوم آلودهترین كشورهای جهان
سلامت نیوز
به نقل از تهران امروز ؛ واقعیتی كه خبر از كسب رتبه سوم آلودهترین
كشورهای جهان دارد. این در حالی است كه در گذشته كشورمان هشتمین كشور آلوده جهان بود.
اما سوال اینجاست كه چرا ایران به این جایگاه جهانی دست پیدا كرده است. افزایش
آلودگی هوا در كلانشهرهای كشور كه روزبهروز بر تعداد آنها افزوده میشود، هر چند
برای مسئولان خبری تكراری است اما برای ساكنان این شهرها معنای دیگری دارد.دو دهه
از اولین هشدارهای كارشناسان محیطزیست درباره افزایش آلودگی هوا در كشور میگذرد.
دو دههای كه به اعتقاد كارشناسان اگر تمامی قوانین مجلس
درخصوص راهكارهای كاهش آلودگی هوا موبهمو در كلانشهرهای كشور اجرایی میشد و از
همه مهمتر اگر طرح جامع كاهش آلودگی هوا از سوی دولت به مجلس ارائه و مصوب میشد،
نه رتبه جهانی تهران در آلودگی هوا افزایش پیدا میكرد و نه مردم جان خود را از
دست میدادند. اكنون ارائه راهكارهای علمی و كاربردی درخصوص كاهش آلودگی هوا یكی از
مهمترین مطالبات شهروندان از دولت تدبیر و امید شده است؛ مطالباتی كه در دو دولت
گذشته عملی نشد. البته باید به این موارد، قانون 5 ساله شدن معافیت خودروها از
معاینه فنی را نیز اضافه كرد، قانونی كه هم باعث افزایش آلودگی هوا شد و هم سایه
مرگ را در جادههای كشور پهن كرد.
اهواز؛ آلودهترین شهر جهان
مرور خبرها با موضوع آلودگی هوا نشان میدهد كه حال تمامی
كلانشهرهای كشور خوب نیست. نكته قابل تامل در این خبرها این است كه وضعیت هوا در بسیاری
از كلانشهرهای كشور مانند كرمانشاه، اراك و اهواز از مرز بحران نیز رد شده است. به
عنوان مثال درگزارش سال گذشته سازمان بهداشت جهانی ازوضعیت آلودگی شهرهای جهان،
اهوازآلودهترین شهر جهان معرفی شد. در واقع در این گزارش كلانشهرهای ایران جزو
آلودهترین شهرهای جهان و شهر اهواز از نظر وجود ذرات معلق در هوا كه كوچكتر از10
میكرومتر هستند،آلودهترین شهر جهان شناخته شدهاند. آمارهای داخلی نیز دست كمی از
آمارهای سازمان بهداشت جهانی ندارد چرا كه آمارهای داخلی نیز حكایت از آن دارد که
اهواز پس از اصفهان و تهران، بیشترین میزان آلودگی هوا را دارد. مهمترین علت آلودگی هوای
اهواز، گرد و غبار و حملونقل درونشهری است و عامل دیگر، گسترش افسار گسیخته بافت
شهری و رسیدن آن به كارخانههایی مانند ایرانكربن و فولاد خوزستان است.
كرمانشاه؛ فراتر از بحران
اما اگر از استانهای جنوبی كشور بگذریم، هجوم ریزگردها
به استانهای غربی نیز نفس كشیدن را برای مردم كرمانشاه سخت كرده است. از شیوع
بیمارهای مختلف اعم از مشكلات تنفسی و حساسیتها گرفته تا كاهش دید رانندهها در جادهها
و بروز تصادفات، از جمله مشكلات ناشی از شیوع ریزگردها در هوای این استان است.
البته طی سالیان سپری شده درگیر با این معضل، نشستهایی پیرامون مقابله با این
پدیده برگزار شده اما عملا اتفاقی صورت نگرفته است. برای مثال در نشست 5+6 كه مربوط به مذاكرات استانهای
غربی ایران و كشور عراق بود به این مهم اشاره شد اما نتیجهای را در بر نداشت.حضور
قائممقام محیطزیست در استان كرمانشاه در این نشست برای مقابله با پدیده ریزگردها
آن هم به دلیل ورود این مهمانان ناخوانده به پایتخت و استانهای شمالی شكل گرفته
بود؛ اما نتیجه قابلتوجهی نیز از این نشستها عاید استانهای غربی و جنوبی نشد و
تنها این سوال را در ذهن ساكنان استانهای غربی و جنوبی تداعی كرد كه خرمن پایتخت
نشینان كی میسوزد كه به داد استانهای درگیر با این پدیده برسند؟
وعده ماسكهای فیلتردار، وعدهای از جانب سازمان محیطزیست
كشور بود كه دسترسی به آن، تنها برای افراد دارای تمكن مالی ممكن است و حتی اگر
قریب به اتفاق مردم در این مناطق دچار مشكلات ناشی از این ریزگردها باشند و توانایی
خرید ماسكها وجود نداشته باشد باید رنج همزیستی با این مهمانان ناخوانده را تحمل
كنند.امروز استان كرمانشاه، به عنوان یكی از استانهای درگیر با پدیده ریزگردها
در شرایطی به سر میبرد كه از نقطه بحران نیز رد شده است و با روند صعودیای كه در
افزایش غلظت آن وجود دارد ممكن است در زمانی كوتاه به سایر استانها و حتی پایتخت
نیز برسد.
شهروندان اراكی در آرزوی زنده ماندن
آلودگی هوا در اراك همچنان بیترمز پیش میرود تا دیگر مجالی
برای ماندن در این شهر صنعتی نباشد. در این كلانشهر غبار ریزگردهای غرب كشور هدیه
نامباركی برای دامن زدن به این آلودگی شده است.آمارها نشان میدهد كه ساكنان اراك
از ابتدای سال تاكنون تنها 60 روز هوای سالم داشتهاند و مابقی روزهای سال وضعیت
هوا در این كلانشهر در مرز هشدار قرار گرفته بود. آلودگی هوای اراك همچنان در سرخط زندگی مردم قرار دارد تا
آنجا كه كارشناسان و پزشكان میگویند هوای آلوده بهخودی خود حاوی تركیباتی اكسیدكننده
و سمی است و از طرفی بدن همواره به ذراتی كه در هوای آلوده وجود دارد واكنش
التهابی نشان میدهد اما تركیبات آنتی اكسیدانی از این فعالیتها ممانعت به عمل میآورند.
اصفهان، چشم به راه هوای تازه
این روزها دوباره زنگ هشدارآلودگی هوا در كلانشهرها بخصوص
اصفهان به دلیل بروز پدیده گرد و غبار و ذرات معلق به صدا در آمده اما این در حالی
است كه هنوز به گفته رئیس كمیسیون محیطزیست شورای اسلامی شهر اصفهان هیچ آماری كه
بر اثر آلودگی هوا در اصفهان چند نفر میمیرند وجود ندارد. ابوالفضل قربانی در این باره به روزنامه تهرانامروز میگوید:
«هرساله پدیده گرد و غبار موجود در نواحی مرزی كشور موجب آلودگی هوا میشود، بعد
از مدتی آسمان كلانشهرها را آلوده و معضلاتی را در این شهرها ایجاد میكند، بنابراین
اگر مسئولان امر دقت و توجه لازم را در رابطه با محیطزیست نداشته باشند زندگی در
شهرها تهدیدی جدی به شمار میآید بهطوری كه سلامت مردم به خطر میافتد.
شیراز، محصور در میان كارخانههای آلاینده
مطالعات كارشناسان محیطزیست استان فارس نیز نشان میدهد
كه این شهر هشتمین كلانشهر آلوده كشور است. حسینعلی ابراهیمی كارنامی، مدیركل
حفاظت محیطزیست استان فارس در این باره عنوان كرده بود: «همجواری استان فارس بهویژه
شهر شیراز با استانهای غربی كشور كه در آنها ریزگردها پراكندگی بسیار دارند، كمبود
سرانه فضای سبز و وجود صنایع بزرگ آلاینده هوا از جمله كارخانه پشم شیشه، سیمان و
روغن نباتی سبب ایجاد آلودگی بسیار هوا در شهر شیراز شده است.هماكنون سرانه فضای
سبز در این كلانشهر پایین بوده كه باید از 12 متر به 25 متر كه یك سرانه استاندارد
است افزایش یابد.» به گفته این مقام مسئول، روزانه 340 تا 360 هزار خودرو در شیراز
در حال تردد هستند كه 25 درصد آلودگی هوا در شیراز، متاثر از فعالیت خودروهاست.
تهران، محلی برای طرحهای خلقالساعه
به جرات میتوان گفت كه حل معضل آلودگی هوا در تهران در
طول سالهای اخیر بهرغم هشدارهای كارشناسان محیطزیست به یك چالش سیاسی در بین
دولت و مدیریت شهری تبدیل شده است. هرچند كارشناسان محیطزیست شهری اعتقاد داشتند كه با برنامهریزی
دقیق و مدون میتوان معضل آلودگی هوا را در پایتخت حل كرد، اما در مقابل مسئولان
دولتی اعتقاد داشتند كه برای رفع این مشكل تهرانیها هیچ راهحلی وجود ندارد و
برای بهبود شرایط باید دست به دعا برداشت. البته در این میان نیز مسئولانی بودند
كه با ارائه طرحهای خلقالساعهای مانند آبپاشی و مه پاشی آسمان پایتخت،استفاده
از چسب در هنگام آبپاشی خیابانها و... بر این باور بودند كه میتوان با این راهكارها
معضل آلودگیهوا را حل كرد. آنطور كه سیدعلی رضویان، مدیرعامل ستاد مركز معاینه فنی
خودروهای شهر تهران میگوید: «براساس آمار سازمان بهداشت جهانی، ایران در میان آلودهترین
كشورهای جهان از لحاظ آلودگی هوا رتبه سوم را دارد وهمچنین در میان كشورهای با
جادههای خطرناك مقام پنجم را كسب كرده است كه این موارد لزوم توجه بیشتر به
معاینه فنی را تاكید میكند.»
گاهی